De Svalbard-ruigpoothoen

Als we aan Svalbard denken, denken we aan de ijsbeer, de rendieren, de poolvos, de noordse stern. Het is inderdaad de ijsbeer die we voor ons project hebben gekozen, omdat zijn overleving systemisch verbonden is met het verlies van ijs op Svalbard en de wereldwijde verandering van de cryosfeer.

Maar er is ook een ander symbool van de Arctis, een discreter dier, een overblijfsel van de laatste grote ijstijd, de alpine toendrahoen (Lagopus mutus hyperborea / Svalbardrype in het Noors).

De archipel van Svalbard herbergt een van de grootste concentraties vogels in de Noord-Atlantische Oceaan, niet qua aantal soorten, want er zijn slechts 164 soorten geregistreerd, maar wel qua aantal vogels, met sommige kolonies zeekoeten van meer dan 150.000 paren.

De toendrahoen is heel anders omdat hij niet in kolonies leeft en de bijzondere eigenschap heeft het enige dier te zijn dat het hele jaar door op de archipel verblijft, wat hem een echte bewoner van de wilde natuur van Svalbard maakt, evenals een meester in overleven en aanpassen aan het klimaat op deze breedtegraden.

Daarom kunnen we zeggen dat het echt een totemdier van Svalbard is, zijn aanwezigheid symboliseert het terugtrekken van het ijs, aangezien hij nu broedt waar vroeger ijs lag.

De alpine toendrahoen van Svalbard is een middelgrote vogel, een ondersoort van de alpine toendrahoen, endemisch voor Svalbard, en zowel zwaarder als groter dan zijn verwanten op het vasteland.

Met een lengte van ongeveer 35 centimeter en een gewicht tussen 490 en 1.200 gram, afhankelijk van de tijd van het jaar, slaat hij in de zomer vet op om de lange wintermaanden te overleven. 

In de winter zijn de verenkleden van mannetjes en vrouwtjes volledig wit, hun rode kuif boven hun ogen is de enige kleurige toets. 

In april-mei krijgen de vrouwtjes hun zomerkleed met een roodbruine kleur. De mannetjes behouden hun witte verenkleed tot juli, een perfect voorbeeld dat de foto illustreert.

Pas half augustus zullen de mannetjes ook hun zomerkleed aantrekken met een bruin verenkleed, zodat aan het eind van september mannetjes en vrouwtjes hun witte winterverenkleed weer hebben. 

Je moet dus geduld en volharding tonen om deze meester in camouflage te observeren: wit in de winter en rotskleurig in de zomer.

Door dieren zoals de sneeuwhoen te observeren, realiseer je je hoe fantastisch onze planeet is. Voor de gletsjers, ijsbergen, en een fauna en flora die zich hebben aangepast aan zo’n intens milieu, krijgt alles betekenis, je wordt erdoor gegrepen.

Wij geloven dat de buitenlucht levens kan veranderen.

Het is hoog tijd om opnieuw contact te maken met de natuur en te leren haar weer lief te hebben, want verwondering over de natuur is de sleutel tot de veranderingen die we nodig hebben.

Anders leren door onderdompeling in een omgeving zoals Svalbard, waar de natuur alomtegenwoordig en indrukwekkend is, is de beste manier om onze planeet beter te begrijpen, opnieuw contact te maken met die natuur waarvan wij deel uitmaken, haar weer lief te krijgen om haar beter te beschermen en gewoon te handelen.

Dat is wat we proberen te doen met ons project explore.Svalbard door jonge ontdekkingsreizigers met de natuur te verbinden zodat ze haar kracht, kwetsbaarheid en vrijheid kunnen voelen.

Anders leren verkennen betekent begrijpen hoe je tegelijk kunt behouden en handelen.

Foto's: Verken Svalbard // Olivier Nolin – De wilde dieren zijn fantastisch, laten we discreet blijven en ons herinneren dat we gasten zijn.